Natuurpunt Lanaken

  • Vergroot lettergrootte
  • Standaard lettergrootte
  • Verklein lettergrootte
Home :: Overzicht :: holle wegen Briegden

holle wegen Briegden

E-mailadres Afdrukken

Een holle weg is een weg of pad waarvan het wegdek lager ligt dan het omliggende land. Eeuwenlang gebruik van hetzelfde pad, te voet of met paard en kar, leidde tot een natuurlijk erosieproces. Losgewoelde aarde spoelde af met het regenwater en op die manier diepte de weg zich jaar na jaar verder uit. Het is een proces dat ook vandaag nog optreedt zolang het wegdek onverhard blijft. In Limburg komen holle wegen vooral in heuvelachtige streken met een leembodem voor (Haspengouw), maar je kan ze ook aantreffen in Voeren en zelfs in de Kempen.

In een holle weg kunnen verschillende gradiënten voorkomen: in temperatuur, beschaduwing, bodemvochtigheid, voedselrijkdom, hellingsgraad van de taluds, ... Zo kunnen op een korte afstand de groeicondities voor planten verschillen. Een belangrijke factor hierin is de bezonning die steeds verschillend is voor beide taluds en een grote invloed heeft op temperatuur, luchtvochtigheid en lichtinval. Dit zorgt voor een microklimaat. Door deze gradiënten is een grote diversiteit van plant- en diersoorten mogelijk in één en dezelfde holle weg.

Landschappelijk erfgoed

De holle wegen van Briegden hebben een grote erfgoed- en natuurwaarde. Het viel ons echter op dat maar weinig Lanakenaren met dit gebied vertrouwd waren. Een groot deel wist ze zelfs niet eens liggen. Dit was voor ons dan ook dé reden om het grote publiek ermee kennis te laten maken door het opstellen van een boekje (klein naslagwerk). We kregen hierbij de steun van de erfgoedkring Wiosello.

In de publicatie 'Het holle-wegencomplex van Briegden', dat deels gefinancierd werd door de Limburgse Milieukoepel, wordt de cultuurhistorische en landschappelijke waarde van deze kleine natuurparel aan de man gebracht. Een historisch kaartoverzicht toont de graduele inname van de holle wegen in Veldwezelt en Briegden over de voorbije twee eeuwen heen. Het geologisch aspect wordt helder toegelicht aan de hand van recent veldwerk en historische reliëfgegevens. De vegetatie wordt in een apart hoofdstuk uitvoerig besproken. Hierbij werden ook oude landschapsfoto’s van 1978 en 1981 vergeleken met de huidige toestand. Uiteraard wordt ook stil gestaan bij de verschillende bedreigingen en het beheer van de holle wegen.

Onze publicatie werd tijdens de Dag van de Trage Weg op 21 september 2008 officieel voorgesteld aan een breed publiek en aan de pers. Het gemeentebestuur organiseerde toen een trage-wegenhappening. Natuurpunt Lanaken stond in voor de geleide wandelingen en de tentoonstelling. Gilbert Boosten gaf aan de hand van zijn dubbel 8 mm-filmpje meer uitleg over de toestand van de holle wegen anno 1978. De Vlaamse overheid vond dit initiatief toonaangevend voor andere verenigingen en beloonden onze inzet met een milieuprijs. Alle boekjes (oplage van 450 exemplaren) zijn inmiddels verkocht. 

  

Beheermaatregelen

Holle wegen hebben meestal geen homogene vegetatie. Daarom wordt het beheer best uitgewerkt in een beheerplan. De gemeente liet in 2000 een beheerplan opmaken. De holle wegen werden ingedeeld in beheervakken en voor elk vak werden de beheermaatregelen omschreven. De uitvoering van het plan verliep vrij vlot, maar gaandeweg moest het beheer meerdere malen bijgestuurd worden omdat de maatregelen niet aan de vooropgestelde beheervisie voldeden. Daarom heeft  Natuurpunt Lanaken het plan in 2012 geactualiseerd. Eind 2016 wordt het beheer opnieuw geëvalueerd.

Het is belangrijk om het beheer te spreiden over meerdere jaren (gefaseerd werken). Wanneer te grote stukken vegetatie of de hele holle weg ineens gekapt of gedund worden, brengt dit een te sterke verstoring van de holle weg teweeg. Door de drastische kapping kunnen schaduwplanten verdwijnen of kan er een storingsvegetatie ontstaan. Een beheerplan wordt uitgewerkt voor een volledige beheercyclus. Dit komt overeen met het aantal jaren dat nodig is om alle beheervakken één maal te beheren.

Omdat een aantal oude meidoornstruiken wegens perenvuur in 2012 gekapt moesten worden, ontstonden kale plekken op de taluds. Om erosie tegen te gaan werd op de Dag van de Natuur opnieuw struiken en bomen aan met het kwaliteitslabel 'Plant van Hier' (Es, Sleedoorn, Wilde kardinaalsmuts, Hondsroos, Rode kornoelje, Haagbeuk, Hazelaar en Zomereik). Fors uitgegroeide struiken en bomen werden in hakhout gezet. Dit is een beheervorm waarbij hout cyclisch tot boven de grond wordt afgezet en terug uitloopt vanuit de overgebleven stronken. 

  

Een steeds terugkerend probleem is erosie. De modderoverlast is vooral te wijten aan de landbouwers die te dicht tegen de kop van het talud ploegen. Nochtans kunnen ze aan de randen van hun akkers verschillende erosiebestrijdingsmaatregelen toepassen (bvb. grasbufferstroken, niet-kerende bodembewerking, teeltkeuze, ...). Grasbufferstroken zijn hier de beste oplossing. Deze vormen een barrière voor het afstromend water met sediment. Landbouwers kunnen voor het aanleggen van een bewerkingsvrije strook langs holle wegen een beheerovereenkomst afsluiten met de Vlaamse Landmaatschappij (VLM). Voorlopig konden we één landbouwer overtuigen om een grasbufferstrook aan te leggen.         

Laatst aangepast op woensdag, 16 november 2016 20:28  

Kalender

Vorige maand December 2017 Volgende maand
M D W D V Z Z
week 48 1 2 3
week 49 4 5 6 7 8 9 10
week 50 11 12 13 14 15 16 17
week 51 18 19 20 21 22 23 24
week 52 25 26 27 28 29 30 31