Natuurpunt Lanaken

  • Vergroot lettergrootte
  • Standaard lettergrootte
  • Verklein lettergrootte
Home :: Overzicht :: dassenwerkgroep

dassenwerkgroep

E-mailadres Afdrukken

De Das is het grootste landroofdier in Vlaanderen en behoort tot de familie van de marterachtigen. Hij is in Vlaanderen beschermd via het Soortenbesluit (15 mei 2009). De Das leeft in allerlei soorten biotopen, met een voorkeur voor kleinschalig akker- en weidelandschap met verspreide bosjes, heggen en houtkanten. Het leefgebied moet aan deze voorwaarden voldoen: genoeg dekking, een groot voedselaanbod en een losse bodem waarin ze goed kunnen graven.

De Das is een alleseter en voedselopportunist, waarbij regenwormen het hoofdbestanddeel uitmaken van zijn dieet. Afhankelijk van de periode van het jaar schakelt hij over op plantaardig voedsel, zoals fruit (appels, pruimen, …) en graan. Sporadisch staan ook allerlei kevers, amfibieën en kleine zoogdieren (bvb. muizen) op zijn menu. 

Dassenburchten

Kenmerkend voor de Das zijn de stevige tenen met lange, gekromde nagels, waarmee hij uitstekend kan graven. Hij leeft dan ook in uitgebreide zelf gegraven holenstelsels, ook wel burchten genoemd. Deze burchten liggen in bosranden, houtwallen, brede heggen, in hoogliggend terrein of op taluds en altijd in de buurt van gras- en akkerland. Een burcht heeft meestal 3 tot 10 ingangen en bestaat uit holen die door lange gangen, van soms enkele honderden meters lang, met elkaar verbonden zijn. 

In de buurt van de burchten kan je vaak loopsporen waarnemen. Loopsporen van de Das zijn goed herkenbaar. Ze hebben de vorm van een halve maan met 5 ovale tenen met zware nagelafdrukken van lange nagels aan de voorpoten tot wel 3 cm. De poten zijn 5 tot 6 cm breed met een niervormig middenvoetkussen. Dassen lopen, in tegenstelling tot alle andere marterachtigen, niet in de typische martersprong, maar met een schommelende stap of draf. Ze gebruiken ook bomen in de omgeving van de burcht als krab- en als speelboom.

  

Dassenwerkgroep van LIKONA

Verdelging, achteruitgang van het habitat en de toenemende druk van het verkeer hebben de dassenpopulatie sterk doen afnemen. Hoewel hij ooit vrij algemeen over Vlaanderen voorkwam, is het huidige verspreidingsgebied in Vlaanderen vooral in de provincie Limburg gelegen. Momenteel leven er nog zo’n 300 dassen in Limburg, waarvan zowat de helft voorkomt in Haspengouw en de andere helft in Voeren.

De hoofddoelstelling van de Dassenwerkgroep van de Limburgse Koepel voor Natuurstudie (LIKONA) is de bescherming van de Das in Limburg. Deze bescherming gebeurt op drie vlakken: het beschermen van de burcht, de voedselgebieden en de migratieroute. Naast deze directe vormen van bescherming, wil de werkgroep de Das ook indirect beschermen door sensibilisatie en educatie. Hiervoor publiceert de werkgroep regelmatig artikels in de LIKONA-jaarboeken.

Twee bestuursleden van Natuurpunt Lanaken zijn sinds 2013 lid van de Limburgse Dassenwerkgroep. Ze zullen een grondgebied van ongeveer 9.000 ha in kaart brengen. Het projectgebied omhelst de volledige oppervlakte van de gemeente Lanaken, Zutendaal en de zuidelijke helft van Maasmechelen. De opzet van dit onderzoek is om alle burchten te inventariseren (hoofdburcht, bijburcht, cohabitatie, ...) en deze vervolgens jaarlijks te monitoren. 

De laatste jaren heeft de Das zijn weg naar dit projectgebied gevonden. We hebben in de meest uiteenlopende gebieden bewoonde burchten vastgesteld. Je kan hem onder meer aantreffen in de bossen en weilanden van Gellik, in de Maasvallei te Smeermaas en Uikhoven, maar ook rondom de kanaaltaluds te Veldwezelt. 

        

De exacte locaties van de burchten worden niet bekendgemaakt, maar één bijzondere vindplaats willen we toch prijsgeven. Op de afgesloten terreinen van Wienerberger te Veldwezelt komt t.h.v. een oud leemdepot een burcht voor. Uit het feit dat de Das op de site verblijft, terwijl de industriële activiteiten volop aan de gang zijn, valt af te leiden dat de dieren hiervan geen hinder ondervinden. Wienerberger zal op deze locatie een grondwal aanleggen hetgeen een gunstig effect zal hebben op deze dassenfamilie. De wal, die beplant wordt met bosplantsoen en fruitbomen, gaat uiteindelijk deel uitmaken van het foerageer- en migratiegebied.

Marternetwerk

Verkeer blijft voor de Das de grootste doodsoorzaak, zeker in het dichte wegennet van Vlaanderen. Het plaatsen van dassentunnels en -rasters kan de druk op de bestaande populatie aanzienlijk verminderen en migratie van dieren een duw in de goede richting geven. Het verwijderen van migratieknelpunten zal de herkolonisatie van andere geschikte gebieden mogelijk maken.

Om deze knelpunten te kunnen aanwijzen, vormen het systematisch opsporen en inzamelen van verkeersslachtoffers een belangrijke bezigheid van de Dassenwerkgroep. De ingezamelde dode dieren worden door het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) onderzocht en leveren belangrijke ecologische gegevens over de populatie (bvb. voedingswijze, conditie, voedselcontaminanten, ...).

Laatst aangepast op woensdag, 16 november 2016 20:20  

Kalender

Vorige maand December 2017 Volgende maand
M D W D V Z Z
week 48 1 2 3
week 49 4 5 6 7 8 9 10
week 50 11 12 13 14 15 16 17
week 51 18 19 20 21 22 23 24
week 52 25 26 27 28 29 30 31