Natuurpunt Lanaken

  • Vergroot lettergrootte
  • Standaard lettergrootte
  • Verklein lettergrootte
Home :: Overzicht :: invasieve plantenexoten

invasieve plantenexoten

E-mailadres Afdrukken

In onze natuur duiken steeds meer uitheemse plant- en diersoorten op. Deze horen hier normaal niet thuis, maar door allerlei menselijke oorzaken zijn ze wel bij ons terechtkomen. Van de uitheemse soorten die hier wel goed aarden, vestigen sommige zich in onze natuur zonder voor problemen te zorgen. Een aantal onder hen kunnen zich dankzij vernuftige overlevingstechnieken enorm uitbreiden en worden dan als invasieve exoten beschouwd. Deze hebben een ernstige negatieve impact op diverse ecosystemen. Ze leiden tot een afname van de inheemse biodiversiteit. Bovendien kunnen ze aanzienlijke economische schade aanrichten. De laatste jaren wordt meer aandacht besteed aan deze problematiek. 

Sinds 2015 is de Europese verordening invasieve exoten van kracht. Deze stelt dat soorten opgenomen op de Europese lijst van invasieve exoten niet meer mogen gehouden, verkocht en getransporteerd worden en verplicht terreineigenaars en -beheerders om deze soorten actief te bestrijden. De plant- en diersoorten die op deze lijst staan, vind je terug op Ecopedia.

Wat zijn invasieve planten?

Natuurpunt Lanaken nam in 2012 het initiatief om een eenvoudig systeem op te stellen teneinde de invasieve planten op het grondgebied van Lanaken te monitoren. Hierbij wordt nog steeds de hulp van het brede publiek ingeroepen om waarnemingen te melden.

Wanneer mag een plant invasief genoemd worden? De wetenschap beschrijft die soorten op basis van nauwkeurige criteria. Invasieve planten zijn soorten die:

  • door de mens geïntroduceerd werden (vrijwillig of toevallig) buiten hun natuurlijk verspreidingsgebied;
  • geïntroduceerd werden na het jaar 1500;
  • in staat zijn zich te naturaliseren, namelijk de potentie hebben te overleven en zich voort te planten in de natuur;
  • een sterke verspreidingscapaciteit hebben die kan leiden tot een exponentiële toename van hun populaties.

Ondanks preventieve maatregelen hebben een aantal plantensoorten zich (lokaal) kunnen vestigen in Vlaanderen. Voor nieuw opduikende populaties kunnen een snelle opsporing en ingrijpen tot lokale uitroeiing leiden. Voor grotere, gevestigde populaties is het belangrijk om steeds een zinvolle en haalbare strategie uit te werken i.f.v. de beschikbare middelen en rekening houdend met de beheerdoelen van het gebied. Je kan de lijst terugvinden op Ecopedia.

Verspreiding in Lanaken

In onze gemeente komen de volgende soorten uit de Europese lijst voor: Waterteunisbloem en Grote waternavel. Naast deze soorten hebben we nog heel wat andere invasieve exoten aangetroffen: Aardpeer, Amerikaans krentenboompje, Amerikaanse vogelkers, Late guldenroede, Canadese guldenroede, Smalle waterpest, Valse wingerd, Gele maskerbloem, Mahonia, Grote kroosvaren, Hemelboom, Robinia, Vlinderstruik, Japanse duizendknoop, Sachalinse duizendknoop, Klein springzaad, Rimpelroos, Reuzenbalsemien, Reuzenberenklauw, Bonte gele dovenetel en Vederesdoorn. 

  

De verspreiding van aquatische exoten, m.n. Grote waternavel en Waterteunisbloem, was in onze gemeente nauwelijks gekend. Nochtans kwamen grote populaties van deze soorten in Rekem en Neerharen voor. In de Asbeek te Neerharen is Grote waternavel nu gelukkig onder controle. Ze woekerde hier zo erg dat de afvoerfunctie in het gedrang kwam. De enige effectieve bestrijdingsmethode was het manueel verwijderen van alle planten. Dit arbeidsintensief werk werd succesvol uitgevoerd. In de Ziepbeek, stroomafwaarts Rekem-centrum, daarentegen wordt Waterteunisbloem bestreden. De bestrijding van deze aquatische exoten en de nazorg vergen veel tijd en is een kostelijke zaak.            

Reuzenberenklauw wordt tot 3 m hoog en heeft in de zomer enorme bladeren en paraplugrote, witte schermen met een diameter van tot 1 m. De Reuzenberenklauw wordt in Lanaken vnl. teruggevonden langs de Boomgaardstraat, op het domein van het vroegere OPZ te Oud-Rekem, in Hochter Bampd, op het bedrijventerrein Europark en op de taluds van het Albertkanaal (Briegden). Afgezien van de ecologische problemen houdt Reuzenberenklauw ook een gevaar in voor de gezondheid. De plant scheidt sap af dat chemicaliën bevat die geactiveerd worden door zonlicht. Wanneer deze stoffen in contact komen met de huid, en dit in combinatie met zonlicht, veroorzaken ze brandwonden.

De wildgroei van invasieve plantenexoten leidt ook tot aanzienlijke economische verliezen. De kosten voor de bestrijding ervan lopen vaak erg hoog op. De gemeente en het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) trekken jaarlijks veel geld uit voor de bestrijding van Amerikaanse vogelkers en Amerikaanse eik in onze Kempense bossen, maar de bestrijding is lang niet altijd succesvol. De massale aanwezigheid van deze Noord-Amerikaanse soorten bemoeilijkt de natuurlijke verjonging van inheemse boomsoorten en het behoud van open plekken. Beide soorten groeien gemakkelijk en snel, zeker waar er voldoende licht is. Dergelijke homogene struiklaag staat een optimale bosomvorming (van naald- naar loofbos) in de weg.

  

Preventieve maatregelen

Je kan preventief het gebruik en de verspreiding van invasieve planten vermijden. Ze zijn gemakkelijk toe te passen. Enkele voorbeelden:

  • raadpleeg de zwarte lijst van invasieve planten op www.alterias.be;
  • de aanplant van invasieve soorten vermijden (vooral soorten van de zwarte lijst);
  • de voorkeur geven aan streekeigen planten;
  • geen tuinafval in natuurgebieden of langs waterlopen deponeren (is trouwens wettelijk verboden).

De meest eenvoudige manier om de introductie van invasieve planten te beperken, is gewoon voor andere planten te kiezen. Dit zijn vaak soorten met een gelijkaardige sierwaarde en/of functionaliteit als hun invasieve tegenhangers, maar die geen risico inhouden voor de biodiversiteit.

Laatst aangepast op woensdag, 16 november 2016 20:28  

Kalender

Vorige maand December 2017 Volgende maand
M D W D V Z Z
week 48 1 2 3
week 49 4 5 6 7 8 9 10
week 50 11 12 13 14 15 16 17
week 51 18 19 20 21 22 23 24
week 52 25 26 27 28 29 30 31