Natuurpunt Lanaken

  • Vergroot lettergrootte
  • Standaard lettergrootte
  • Verklein lettergrootte
Home :: Overzicht :: nacht van de vleermuis

nacht van de vleermuis

E-mailadres Afdrukken

 Vleermuizen worden vaak beschouwd als dieren die enkel overlast veroorzaken. Rond geen enkele andere diergroep hangt zo'n sluier van magie en bijgeloof. Het nachtelijke leven van de vleermuis heeft er toe geleid dat deze dieren in de mythologie en de folklore in onze cultuur meestal in verband worden gebracht met het kwaad. De dieren werden aan deuren gespijkerd of vormden ingrediënten van allerlei kwakzalverijen. De overtuiging dat vleermuizen in de haren vliegen, blijft bij veel mensen doorleven. 

Kijken met je oren ...

In tegenstelling tot wat hun naam ons doet vermoeden, hebben vleermuizen niets met muizen gemeen. Muizen zijn immers knaagdieren, terwijl vleermuizen binnen de zoogdierklasse onder een aparte orde voorkomen, nl. de handvleugeligen of Chiroptera. Deze wetenschappelijke naam duidt op het feit dat deze dieren met hun handen vliegen. Tussen hun voorpoten, achterpoten en staart is een dunne, elastische vlieghuid gespannen.

Vleermuizen gebruiken niet hun ogen maar hun oren om te ‘zien’. Om zich te oriënteren zendt een vleermuis een signaal uit dat weerkaatst op voorwerpen in de omgeving. De weerkaatsing vangt de vleermuis op met zijn oren en daardoor kan hij de plaats en vorm van die voorwerpen bepalen. We noemen dit echolocatie. Aan het uiterlijk van vleermuizen kan je goed zien dat echolocatie voor hen erg belangrijk is. De vorm van de oren en snuit is vaak helemaal aangepast aan het uitzenden en ontvangen van geluidssignalen.

De echolocatiegeluiden van vleermuizen zijn niet altijd hetzelfde. Sommige vleermuizen zenden de geluiden uit via hun mond, anderen via hun neus. Daarnaast kan een vleermuis zijn echolocatie aanpassen aan de omgeving waar hij vliegt en aan zijn manier van jagen. De soorten kunnen erg verschillen in het echolocatiegeluid dat ze maken. Na enige oefening kunnen dan ook de meeste soorten met een batdetector aan hun geluiden worden herkend.

Wettelijke bescherming

Vleermuizen zijn een bedreigde diergroep. Er komen slechts een 20-tal soorten voor in Vlaanderen, waarvan de meeste zelfs heel zeldzaam of bijna uitgestorven zijn. Alle Europese soorten genieten wettelijke bescherming. Ze zijn opgenomen in bijlagen II en IV van de Habitatrichtlijn, wat wil zeggen dat ze als soorten van communautair belang een strikte bescherming genieten. Bijlage II vermeldt 13 vleermuissoorten waarvoor de aanduiding van speciale beschermingszones verreist is. Bijlage IV stipuleert dat alle vleermuissoorten en hun verblijfplaatsen strikt beschermd dienen te worden.

  

Alle in Vlaanderen voorkomende vleermuissoorten werden eveneens opgenomen in bijlage I (categorie 3) van het Besluit van de Vlaamse Regering van 15 mei 2009 m.b.t. soortenbescherming en soortenbeheer, kortweg het Soortenbesluit genoemd. Het is een allesomvattend besluit dat de bescherming van zoogdieren, vogels, reptielen, amfibieën, ongewervelde dieren, planten, korstmossen en zwammen regelt. Het Soortenbesluit bevat vijf bijlagen, waarvan bijlage I de belangrijkste is. Ze omvat een lijst van soorten waarop de beschermingsbepalingen van het besluit van toepassing zijn.

Vleermuizen en bomen

Vleermuizen gebruiken bomen vaak als baken in het landschap (oriëntatie) of als jachtterrein, maar ook als kraamkolonie of zelfs om te overwinteren. Al te vaak ontbreekt het echter aan kennis over de relatie tussen vleermuizen en bomen om bij geplande snoei- of kapwerken hiermee rekening te houden en de gepaste beheermaatregelen te nemen.

De verblijfplaatsen in oude bomen zijn vaak moeilijk te vinden. Dikwijls is het pas bij het omzagen van een boom dat men tot ontdekking komt dat er vleermuizen in huizen. We pleiten er dan ook voor om, indien er kappingen moeten gebeuren, de bomen eerst te laten nakijken door specialisten. 

In 2014 werden twee vergunningsaanvragen ingediend voor het kappen van bomen langs de Zuid-Willemsvaart te Rekem en op Domein Pietersheim te Lanaken. Het ging telkens om dreven met vnl. Amerikaanse eik, Moeraseik en Witte paardenkastanje. Natuurpunt Lanaken kon deze dossiers inkijken en liet een onderzoek (m.b.v. batdetector) uitvoeren. We troffen 4 soorten aan met de Rosse vleermuis als uitschieter. De Rosse vleermuis is een typische bos- en parkbewoner. De zomer- en winterverblijfplaatsen bevinden zich hoofdzakelijk in boomholten. De vergunningverlener hield rekening met ons advies. Langs de Zuid-Willemsvaart worden een 30-tal bomen behouden (t.h.v. brug Geulerweg). In de dreef op Domein Pietersheim worden 11 bomen gespaard.

Nacht van de Vleermuis 

Tijdens de Europese Nacht van de Vleermuis, die het laatste weekend van augustus doorgaat, worden overal in Vlaanderen activiteiten georganiseerd. Zo wordt het grote publiek geïnformeerd over het nut van vleermuizen en worden de hardnekkige vooroordelen weerlegd. 

We nemen elk jaar deel aan de Nacht van de Vleermuis. Op 26 augustus 2017 kan je met ons mee op verkenning op en rondom Domein Pietersheim. Je kan hier met wat geluk de Rosse vleermuis, Gewone dwergvleermuis en Gewone grootoorvleermuis waarnemen. Boven de visvijver vliegt vast en zeker de Watervleermuis. De gids vertrekt om 20u30 op de parking van de kinderboerderij (Neerharenweg 12). De wandeling duurt ongeveer 1,5 uur. Je neemt best een zaklamp mee.

za 26/08
parking kinderboerderij Pietersheim
Neerharenweg 12
20u30 - 22u00

  

Laatst aangepast op woensdag, 16 november 2016 20:32  

Kalender

Vorige maand December 2017 Volgende maand
M D W D V Z Z
week 48 1 2 3
week 49 4 5 6 7 8 9 10
week 50 11 12 13 14 15 16 17
week 51 18 19 20 21 22 23 24
week 52 25 26 27 28 29 30 31