Natuurpunt Lanaken

  • Vergroot lettergrootte
  • Standaard lettergrootte
  • Verklein lettergrootte
Home :: Overzicht :: visbemonsteringen

visbemonsteringen

E-mailadres Afdrukken

De aanwezige visfauna is een belangrijke indicator voor de toestand van het oppervlaktewater. Een ontoereikend gehalte aan opgeloste zuurstof in het water maakt visleven onmogelijk. Ook allerlei toxische stoffen, zowel in de waterkolom als in de bodem, en een slechte structuur (steile oevers, geen meanders, ...) kunnen nefast zijn voor de visgemeenschap. Bovendien moeten vissen ook ongehinderd kunnen migreren naar hun paaiplaatsen. Actueel vormt ook de aanwezigheid van invasieve soorten een bedreiging voor onze inheemse soorten.

In Vlaanderen doet het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) monsternemingen van visfauna en beoordeelt het die aan de hand van de visindex. De visindex geeft een geïntegreerde score van de ecologische kwaliteit van het visbestand weer t.o.v. een referentiesituatie. De referentiesituatie is een toestand waarbij de ecologische kwaliteit optimaal is. 

Op zoek naar de Beekprik ...

In de periode 2009-2010 werden de Asbeek, Ziepbeek en Munsterbeek door de Limburgse Vissenwerkgroep (LIKONA) en Natuurpunt Lanaken bemonsterd. Doel van deze visbemonsteringen was om enerzijds de locaties van de larven van de Beekprik in kaart te brengen en anderzijds de populatiegrootte van deze kwetsbare soort in te schatten. Beekprik is immers opgenomen in de Europese Habitatrichtlijn (Bijlage II). Dit betekent dat elke lidstaat - ook Vlaanderen - maatregelen moet nemen om de populaties van deze soort in stand te houden.

Om het leefgebied van de vissen zo weinig mogelijk te verstoren, maken we gebruik van elektrovisserij. Dit is een vernuftige techniek waarbij er m.b.v. speciale apparatuur een elektrisch veld gecreëerd wordt in het water. Hierdoor worden de vissen kalmer en kunnen ze gemakkelijker gevangen worden.

  

De Beekprik is geen vis, maar behoort tot de rondbekken. Hij heeft een aalachtig lichaam. De Beekprik houdt er wel een bijzondere levenswijze op na. Hij begint zijn leven namelijk als een blinde larve die in het slib leeft. Na drie tot zes jaar verandert deze dan in het vroege voorjaar tot volwassen dier. Ze trekken vervolgens stroomopwaarts om in een grindbodem te paaien en eieren te leggen. Enkele dagen later sterven ze. Het afzetten van eieren gebeurt in ‘nesten’ in grof zand en/of kiezel, waarbij m.b.v. de zuigmond grind verplaatst wordt. Vandaar dat deze vissoort in onze regio ook wel 'Steenbijter' genoemd wordt. 

Uit ons onderzoek bleek al snel, zoals verwacht, dat in de bovenlopen van de Asbeek, Ziepbeek en Munsterbeek levenskrachtige populaties voorkomen. Op de Afloop Asbeek, een bypass op de middenloop van de Asbeek in de buurt van de Steenselbergweg, werd tot ieders verbazing eveneens Beekprik aangetroffen. Nabij de twee betonnen duikers, die hier een kleine woelkom vormden, werden vier larven gevangen. 

Opheffen vismigratieknelpunten Asbeek

Om aan de doelstellingen van het Decreet betreffende het Integraal Waterbeleid van 18 juli 2003 m.b.t. vrije vismigratie te voldoen, besliste het gemeentebestuur om de vismigratieknelpunten op de Asbeek aan te pakken. Net als andere diersoorten hebben ook vissen migratieroutes nodig om zich vrij door waterlopen te kunnen verplaatsen. Vissen migreren, afhankelijk van de soort, over grote of beperkte afstand op zoek naar geschikte paai-, rust- en voedingsplaatsen. Een vrije migratie is dan ook van essentieel belang om de levenscyclus te volbrengen.

Eind oktober 2010 startte aannemer Van Raack met de herinrichtingswerken. T.h.v. de Steenselbergweg werden de nauwe duikers vervangen door een rechthoekige brede duiker. Het betonnen verdeelwerk t.h.v. de Neerharenweg werd opgebroken en vervangen door een nieuw 'visvriendelijk' kunstwerk. De inbuizing (circa 60 m) maakte plaats voor een open meanderende loop waarin stroomdeflectoren (stenen) aangebracht werden.

In april 2013 en maart 2015 werd de Asbeek opnieuw bemonsterd. Doel van ons onderzoek was dan ook om de effecten van bovenstaande herstelmaatregelen op het visbestand na te gaan. Zo'n 30 m stroomafwaarts de woelkom werden larven gevangen. Stroomopwaarts de aangepaste duiker vingen we zeven larven en zelfs een volwassen exemplaar. Dankzij het opheffen van dit vismigratieknelpunt kan Beekprik hier nu vrij migreren en zo andere geschikte paaiplaatsen koloniseren. 

  

We kregen ook de toelating om de beekloop op Domein Zangersheide te inventariseren. De stoeterij moest volgens het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP) tegen eind 2015 een aantal inrichtingswerken op de Asbeek uitvoeren, onder meer de oeverzone verbreden, overwelvingen opbreken en meanders aanleggen. We vonden vooral Blankvoorn en Driedoornige stekelbaars, die er massaal voorkomen. Ook de Riviergrondel werd gevangen. Deze langgerekte, grijze vis met een blauwe tint, behoort tot de familie van de karpers. Hij wordt in Lanaken ook wel ‘Govie’ genoemd.

Visbemonstering Ziepbeek 2017

Op zaterdag 11 maart 2017 vond op de Ziepbeek een visonderzoek plaats. De laatste bemonstering dateert van april 2010. Sindsdien zijn er verschillende werken op de Ziepbeek uitgevoerd (aanpassen debietverdeling, plaatsen van nieuwe duikers, slibruimingen, verwijderen van invasieve waterplanten, …). Doel van dit onderzoek was om de impact van deze maatregelen op het visbestand na te gaan. 

De volgende beektrajecten werden bemonsterd: duiker Daalbroekstraat, duiker Begijnenbos, duiker Heidestraat, sportvelden Heidestraat, omgeving Oude God, langs kasteel D'Aspremont Lynden, duiker Leon Hermanslaan, stroomafwaarts RWZI (plantage) en natuurgebied Oude Weerd.

In het stroomopwaartse deel (omgeving Droogmeervijver) troffen we enkel Zonnebaars en Amerikaanse hondsvis aan, beide vissoorten uit Noord-Amerika. Rondom de oude watermolen te Oud-Rekem werd een Bermpje gevangen. Deze kleine vissoort heeft in het verleden te lijden gehad van de slechte waterkwaliteit en het normaliseren van beken. Als gevolg van de verbeterde waterkwaliteit en beekherstelprojecten is de soort in Vlaanderen terug toegenomen.

    

Laatst aangepast op woensdag, 29 maart 2017 18:31  

Kalender

Vorige maand December 2017 Volgende maand
M D W D V Z Z
week 48 1 2 3
week 49 4 5 6 7 8 9 10
week 50 11 12 13 14 15 16 17
week 51 18 19 20 21 22 23 24
week 52 25 26 27 28 29 30 31