Natuurpunt Lanaken

  • Vergroot lettergrootte
  • Standaard lettergrootte
  • Verklein lettergrootte
Home :: Overzicht :: kleine landschapselementen

kleine landschapselementen

E-mailadres Afdrukken

Hagen, heggen, houtkanten, houtwallen en poelen zijn kleine landschapselementen (KLE's) die een bepaalde streek kenmerken. De afgelopen decennia zijn ze echter in grote aantallen verdwenen. De achteruitgang is dikwijls terug te brengen tot het verlies van de vroegere functies zoals veekering, brand- en hakhoutvoorziening. Hierdoor verdween niet alleen de noodzaak voor tijdig onderhoud, maar werd onderhoud ook een kostenpost zonder dat daar inkomsten of afgewerkte producten tegenover stonden. De verdere mechanisatie in de landbouw was ook voor vele KLE's nefast.

Naast de voormalige nutsfuncties hebben KLE's ook een cultuurhistorische, ecologische en landschappelijke waarde. Ze geven vorm aan het landschap en bieden een aangename afwisseling voor de wandelaar of fietser die van dat landschap komt genieten. De belevingswaarde ervan mogen we dus niet onderschatten. Samen met de landbouwers willen Natuurpunt Lanaken en het gemeentebestuur dan ook deze waardevolle landschapselementen opnieuw een plaats geven op het platteland.

Gemeentelijk actieplan KLE's

De gemeente Lanaken zag op tijd het belang van de KLE's in en begon vanaf 2000 met de aanleg van hagen, houtkanten en poelen zowel op eigen terreinen (bvb. Domein Pietersheim) als op terreinen van derden (bvb. nv De Scheepvaart). Er was echter geen gebiedsdekkende inventaris voorhanden waardoor men geen juist beeld had van de algemene kwaliteitstoestand van de KLE's. Daarom liet het gemeentebestuur in 2010 een inventaris en actieplan opmaken.  De beheermaatregelen worden hierin zo concreet mogelijk omschreven en omvatten een  timing van uitvoering .

  

De volgende deelgebieden werden in kaart gebracht: de Langkeukelbeekvallei (Gellik), de Grote Kiewitheide (Gellik), het landbouwgebied tussen de Dorpsstraat en het Albertkanaal (Gellik), de holle wegen en de Kip van Briegden, de Kesseltse Kip en het Heserwater, de omgeving van Hocht, het landbouwgebied ten zuidoosten van de Veldstraat (Rekem) en ten slotte het landbouwgebied ten noorden van Oud-Rekem.

De KLE's werden opgesplitst in drie categorieën: punt-, lijn- en vlakvormig. Elk KLE werd gekarteerd, genummerd en gefotografeerd. Naargelang de categorie werden een aantal karakteristieken genoteerd zoals dominante boomsoorten, hoogte, omtrek, landschappelijke waarde, bijzondere fauna en flora, aanpalend landgebruik, huidig beheer en eigendomsstatuut.

Om de betrokkenheid van de inwoners bij het project te verhogen, organiseerden de gemeente en Natuurpunt Lanaken de voorbije jaren verschillende excursies, waarbij de maatregelen uit het actieplan toegelicht werden. De meeste excursies vonden plaats in de Langkeukelbeekvallei te Gellik, de Kesseltse Kip te Veldwezelt en in de Oude Weerd te Oud-Rekem. Hier werden onder meer bossages, houtkanten en hagen aangeplant, oude heggen en boomgaarden hersteld (achterstallig onderhoud), knotbomen aangeplant en ten slotte poelen aangelegd.

  

Samenwerking kan beter ...

Maar alle goede bedoelingen ten spijt, zal een duurzame uitwerking van gebiedsgerichte KLE-acties geen zoden aan de dijk brengen als de gemeente er niet in slaagt om de privé-eigenaars actief te betrekken bij het actieplan. Na de inwerkingtreding ervan kon de gemeente slechts twee particulieren mobiliseren om op hun eigendom aan landschapsherstel te doen. Bij Hoeve Kiewit werd met steun van de Nationale Boomgaardenstichting een oude hoogstamboomgaard hersteld. Rondom het kasteel van Hocht werden opnieuw hagen en houtkanten aangeplant en werd een oude kastanjedreef vervangen door een lindedreef.

Vooral de lijnvormige KLE's vormen voor veel soorten een netwerk van stapstenen en corridors tussen de verschillende habitats in landbouwgebied, waarlangs ze zich kunnen verplaatsen bij de zoektocht naar nieuwe gebieden. Het heeft weinig zin om op verspreide locaties een aantal beperkte acties uit te werken, als deze niet met elkaar verbonden worden. Een sprekend voorbeeld is de provinciale open ruimteverbinding Tombos-Maasvallei ...

Falende handhaving

Op de vergadering van de lokale milieuraad kaarten we geregeld de gebrekkige handhaving van natuurdelicten aan. Op regelmatige wijze worden door landbouwers hagen en houtkanten vernietigd. In de agrarische gebieden zijn dergelijke handelingen nochtans vergunningsplichtig (uitvoeringsbesluit van 23 juli 1998).

Zo worden op systematische wijze houtkanten op de Kesseltse Kip en rondom de holle wegen van Briegden jaarlijks 'ingekort'. Hieraan wordt echter geen gepast gevolg gegeven. Een goede handhaving is nochtans het sluitstuk van een effectief natuurbeleid ...

Laatst aangepast op woensdag, 16 november 2016 20:32  

Kalender

Vorige maand December 2017 Volgende maand
M D W D V Z Z
week 48 1 2 3
week 49 4 5 6 7 8 9 10
week 50 11 12 13 14 15 16 17
week 51 18 19 20 21 22 23 24
week 52 25 26 27 28 29 30 31