Natuurpunt Lanaken

  • Vergroot lettergrootte
  • Standaard lettergrootte
  • Verklein lettergrootte
Home :: Overzicht :: beheer taluds Albertkanaal

beheer taluds Albertkanaal

E-mailadres Afdrukken

Door de aanleg van het Albertkanaal (1930-1939) ontstonden er op het zuidoostelijk traject, tussen Gellik en Kanne, steile taluds die de overgang vormen tussen het oorspronkelijk landschap en het kanaal. De kunstmatige insnijding van het Albertkanaal deed een uniek ecosysteem ontstaan.

Op de taluds hebben zich door de fysische verschillen gradiënten ontwikkeld: hoog en laag, droog en nat, zon en schaduw. In combinatie met de verschillende bodems (mergel, zand, grind en leem) die door de uitgraving aan de oppervlakte zijn gekomen, ontstond een rijke variatie aan  habitats. Omwille van deze hoge natuurwaarde maakt het Albertkanaal deel uit van een Europees natuurnetwerk (Natura 2000) tussen de Sint-Pietersberg in het zuiden en de Hoge Kempen in het noorden. 

Beheerplan kanaaltaluds

Om deze uitzonderlijke habitats te beschermen, liet de Vlaamse overheid in 2003 een beheerplan opmaken. Het gaat om de taluds tussen de brug van Eigenbilzen (met Branderij) in het noorden en de brug van Kanne in het zuiden. Slechts de helft ervan was onderwerp van de studie, meer bepaald 142 ha die afgebakend zijn als speciale beschermingszone (Natura 2000). 

Als basis voor het beheerplan vond een zeer uitgebreide studie plaats van bodem, vegetatie en fauna. In het beheerplan worden alle vegetatietypes en een 15-tal diergroepen (loopkevers, spinnen, dagvlinders, reptielen, vogels, …) omschreven en hieraan streefbeelden gekoppeld. Vervolgens wordt uitgebreid aandacht besteed aan het beheer om de vooropgestelde natuurdoelen te verwezenlijken. Hierbij wordt per deelgebied nagegaan wat de te verwachten evolutie is bij maaibeheer versus begrazing.

Uitgevoerde beheermaatregelen (2008-2014)

Na de opmaak van bovenstaand beheerplan bleef ook maar enige vorm van beheer op het terrein achterwege. Ondertussen verbosten de nog open plekken verder. Toen bij de werken aan de brug van Vroenhoven in 2007-2008 (vervanging oude brug en verbreding kanaal) de habitat van het bedreigde Dwergblauwtje werd afgegraven, snelde de Jeugdbond voor Natuur en Milieu (JNM) ter hulp. Natuurpunt Lanaken zette tegelijkertijd ook zijn schouders onder het vlinderproject en pakte de taluds in Briegden-Gellik aan. De beheerwerken gebeurden in overleg en onder toezicht van nv De Scheepvaart en het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB).

Het ANB kwam met nv De Scheepvaart overeen om in het kader van het SOLABIO-project (Soorten en Landschappen als dragers voor Biodiversiteit) grootschalige werken in Eigenbilzen, Gellik en Veldwezelt uit te voeren. Hier werden in 2010-2011 de kanaaltaluds deels ontdaan van struiken en bomen. Lokaal werden verruigde vegetaties gemaaid om zo bloemrijke graslanden met verspreid staande struiken te creëren. Het hierop volgende beheer in deze open zones bestaat uit het jaarlijks maaien van de struikopslag en de ruige, grazige vegetaties met afvoer van het maaisel. 

  

In de periode 2011-2013 werd een deel van de kanaaltaluds in Eigenbilzen, Gellik en Veldwezelt begraasd door schapen. Doelstelling is via begrazing de verruiging en verbossing van graslanden tegen te gaan. Op die manier worden de taluds op een relatief korte tijd afgegraasd. Het begrazingsbeheer vormt op veel plaatsen een volwaardig alternatief voor het machinaal beheer van de vegetatie. De kudde trekt tussen verschillende terreinen en draagt door transport van zaden en vruchten via vacht, hoeven en mest, op die manier bij aan de verspreiding van zaden. 

nv De scheepvaart paste het maaibeheer van de bermen aan. De bermen langs de jaagpaden worden sinds 2012 gefaseerd gemaaid. De eerste maaibeurt is eind mei of begin juni. Dan wordt langs alle jaagpaden een strook van 1 m breed gemaaid o.w.v. veiligheid. Vervolgens wordt een alternerende maaibeurt van 50 m maaien en 50 m 'nietsdoen', van jaagpad tot kanaal en van jaagpad tot betonnen gracht, voorzien. Deze maaibeurt wordt tussen 15 juni en 10 juli uitgevoerd. Na 15 september worden alle bermen gemaaid.           

LIFE-project  'Pays Mosan'

Het LIFE-project 'Pays Mosan' heeft het herstel van een mozaïek van bedreigde biotopen en soorten binnen het bekken van de Maas en haar zijrivieren tussen de Ardennen en Maastricht, met de kanaaltaluds als uitbreiding, als centrale doelstelling. Om dit te bereiken en de duurzame samenhang tussen de herstelde habitats te verzekeren, hebben partners uit Wallonië, Vlaanderen en Nederland ervoor gekozen om hun krachten te bundelen in dit internationaal natuurproject.

In een eerste fase van het herstelproces zal het landschap nogal drastische wijzigingen ondergaan. De taluds worden momenteel grotendeels gedomineerd door Robinia. Deze invasieve exoot zorgt voor een volledige overwoekering van de graslanden. Robinia zal daarom bestreden worden. In het voorjaar van 2017 wordt opnieuw een begrazingsproject opgestart. Daarnaast zal een gefaseerd maaibeheer uitgevoerd worden om verdere verruiging tegen te gaan. Zo bereiken we het gewenste landschapsbeeld, nl. een mix van habitats gaande van korte vegetaties tot ruigtes en bosrandvegetaties naar struweel en meer opgaande bomen bovenaan de taluds.

  

Op 3 juli 2016 konden inwoners van Lanaken en Riemst, via een fietstocht, kennismaken met de verborgen natuurparels langs het Albertkanaal. Ze kregen toen ook meer uitleg over het LIFE-project. In het eerste weekend van augustus 2016 kon men samen met JNM, Natuurpunt Lanaken en Natuurpunt Riemst aan een gezamenlijk beheerweekend op de kanaaltaluds te Kesselt-Vroenhoven deelnemen.

Laatst aangepast op woensdag, 16 november 2016 19:43  

Kalender

Vorige maand December 2017 Volgende maand
M D W D V Z Z
week 48 1 2 3
week 49 4 5 6 7 8 9 10
week 50 11 12 13 14 15 16 17
week 51 18 19 20 21 22 23 24
week 52 25 26 27 28 29 30 31