Natuurpunt Lanaken

  • Vergroot lettergrootte
  • Standaard lettergrootte
  • Verklein lettergrootte
Home :: Overzicht :: natuurgebied Oude Weerd

natuurgebied Oude Weerd

E-mailadres Afdrukken

Dankzij de logistieke en financiële steun van het Regionaal Landschap Kempen en Maasland (RLKM), de provincie Limburg en het gemeentebestuur kon Natuurpunt in maart 2011 het voormalig grindwinningsgebied te Oud-Rekem, beter gekend als 'De Cup', aankopen. Het mooiste dorp van Vlaanderen was in één klap een prachtig stuk natuur rijker.

Er is altijd een verbondenheid geweest tussen de Oude Weerd en de inwoners van Oud-Rekem. Waar nu de Oude Weerd ligt, stroomde vroeger de Maas. Zo’n 900 jaar geleden begon de Maas oostwaarts op te schuiven waardoor de oude rivierarm stilaan begon te verlanden. Deze gronden werden door de bewoners in cultuur gebracht. Algauw werden boomgaarden aangeplant, weilanden aangelegd en graangewassen ingezaaid.

Door de aanleg van de Zuid-Willemsvaart (1823) werd het landschap rondom Oud-Rekem drastisch veranderd. De industrialisatie van het kleinschalig landbouwgebied was toen een feit. In de 19de eeuw begon men de vruchtbare leembodems af te graven. Deze bodems waren immers ook geschikt voor het vervaardigen van bakstenen. Na de leemontginning kwam de grindexploitatie midden 20ste eeuw op gang. In 2000 werd, nadat de grindwinning eerder was stopgezet, de verwerking van het aangevoerde grind definitief beëindigd. De diepe grindgaten werden nagenoeg opgevuld en de verwerkingsinstallaties werden afgebroken. Enkel de kleine plas en de loods blijven nu over als getuigen van het grindverleden.

Grootschalige inrichtingswerken

Het grootste deel van de inrichting van de Oude Weerd werd in 2011 gerealiseerd. In het voorjaar werden toen de volgende werken door de vzw De Winning en Natuurpunt Lanaken uitgevoerd: plaatsen van rasters i.f.v. begrazing, aanplant van hagen en houtkanten, opwaardering van een oude buurtweg en opruimen van stronken en palen (oude perenplantage). De meest intensieve klus was het opruimen van de vele sluikstorten (bijna 5 ton). In de zomer en in het najaar werd naarstig doorgewerkt: afbraak van de oude boogloods, ontmantelen van transformatoren door een OVAM-erkende aannemer, aanleg van twee poelen en aanplant van een brede groenscherm t.h.v. de loods. 

Op 7 oktober 2011 openden o.a. de toenmalige schepen van leefmilieu Roland Baldewijns en gedeputeerde van leefmilieu Frank Smeets het nieuwe natuurgebied. Na het officieel gedeelte waarbij elke projectpartner (provincie Limburg, RLKM, Van Nieuwpoort Groep en Natuurpunt) zijn verhaal bracht, werden drie roofvogels door Natuurhulpcentrum Opglabbeek vrijgelaten. De opening kreeg ook de nodige persbelangstelling (TV Limburg, Het Belang van Limburg, …). 

  

Na een korte winterstop ging in het voorjaar van 2012 de laatste inrichtingsfase van start. De volgende werken werden toen uitgevoerd: opruimen van landbouwafval en puin, frezen van stronken (perenlaars), grondverzet (nivelleren van oud gronddepot) en aanbrengen van beschermingsnetjes rond de jonge aanplant t.g.v. wildschade. De voormalige perenplantage t.h.v. de RWZI werd omgevormd naar een graanakker met bloemrijke randen. Door het inzaaien van zomertarwe zorgen we in de winter voor een uitgebreid voedselaanbod voor tal van bedreigde akkervogels. In de zomer kunnen (wilde) bijen zich te goed doen aan de ingezaaide bloemen. Langs de akkers werden hagen en houtkanten aangeplant. 

Extensieve begrazing 

Ongeveer een kwart van de Oude Weerd wordt beheerd als hooiland. Deze vochtige graslanden ontstonden pas na het opvullen van de grindgaten, maar bleven gespaard van verbossing. Echte koekoeksbloem en Pinksterbloem bepalen hier in het voorjaar het bloeiaspect. De graslanden worden nu twee maal per jaar gemaaid. Het maaisel wordt gekeerd en op zwad gelegd alvorens het wordt opgeraapt. Het hooi wordt verkocht als veevoer. Het overschot aan hooi wordt, enkel bij strenge winters, aan de ezels gevoerd.

De graslanden in de Oude Weerd daarentegen worden door 12 ezels begraasd. Extensieve begrazing is een veel gebruikte maatregel in het hedendaagse natuurbeheer. Deze beheervorm leidt tot meer variatie in plant- en diersoorten, in structuur en voorkomt het ontstaan van wilgenstruweel. Het resultaat van grazend vee is namelijk niet zo gelijkmatig als van maaien. De ezels eten niet alle planten. Soorten met doornen, stekels of een slechte smaak laten ze links liggen. Ook creëren ze door betreding open plekken. Het doel van dit begrazingsbeheer is het bekomen van een structuur- en soortenrijk grasland met ruimte voor ruigte en bramenstruweel.

  

Wandelen in de Oude Weerd

Onder impuls van het RLKM werd het wandelaanbod in de gemeenten Lanaken en Maasmechelen flink uitgebreid. Dit nieuwe wandelgebied, dat deel uitmaakt van het RivierParkMaasvallei, werd op 4 augustus feestelijk ingewandeld. Je kan nu zonder problemen de cultuurhistorische wandeling in de pittoreske stadskern van Oud-Rekem combineren met een natuurwandeling in de Oude Weerd. Alle wandelingen zijn met uniforme palen en pictogrammen bewegwijzerd. De startplaats ligt aan de Populierenlaan t.h.v. Sint-Pieter (parking Colmonterveld).

  

Erkenningsdossier 'natuurreservaat'

Een beheerplan is een onmisbaar en verplicht document voor een erkend natuurgebied. In zo'n beheerplan is het natuurdoel dat men wil bereiken en het daaraan gekoppelde beheer doorslaggevend. Om dit doel te bepalen, is heel wat informatie nodig zodat we per deelgebied de meest geschikte beheermaatregelen (maaien, hooien, kappen, plaggen, afgraven, nietsdoen en bestrijding exoten) kunnen nemen.

Om het statuut van natuurreservaat te verwerven, dienden we in mei 2015 een erkenningsdossier in bij het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB). Dit uitgebreid dossier (beheerplan en toegankelijkheidsreglement) volgt dan een erg lange administratieve procedure en wordt uiteindelijk door de minister goedgekeurd, waarmee het statuut van erkend natuurreservaat voor een periode van 27 jaar verworven is.

Natuur.happening 

Op 16 oktober 2016 vierde Natuurpunt Lanaken het vijfjarig bestaan van de Oude Weerd. We organiseerden toen tal van activiteiten voor groot en klein, die in het teken stonden van de prachtige natuur in en rondom de Oude Weerd. Het gevarieerd programma in combinatie met het schitterende weer zorgde voor een goede opkomst. We mochten ongeveer 250 deelnemers verwelkomen.

De kinderen namen aan de volgende workshops deel: bouwen van nestkastjes en bijenhotels, bezems binden, een totempaal versieren en knutselen met natuurlijke materialen. Maar ze konden ook ravotten in het springkasteel, de ezels knuffelen en zich laten schminken. Alleen maar lachende gezichten, bij zowel de kinderen als de vrijwilligers. De infostand van Atheneum Alicebourg werd ook druk bezocht. Ze konden hier m.b.v. de biologieleerkrachten de boeiende onderwaterwereld van de poelen en de Zuid-Willemsvaart bewonderen. Er werd ook een fotozoektocht uitgewerkt. Aan de hand van vragen en foto’s kregen de wandelaars meer uitleg over de inrichting en het beheer van de Oude Weerd. 

  

 flyer_honden_aan_de_leiband    wandelbord_Oude_Weerd    flyer_Oude_Weerd_wandelingen       

Laatst aangepast op woensdag, 16 november 2016 21:17  

Kalender

Vorige maand December 2017 Volgende maand
M D W D V Z Z
week 48 1 2 3
week 49 4 5 6 7 8 9 10
week 50 11 12 13 14 15 16 17
week 51 18 19 20 21 22 23 24
week 52 25 26 27 28 29 30 31