Natuurpunt Lanaken

  • Vergroot lettergrootte
  • Standaard lettergrootte
  • Verklein lettergrootte
Home :: Overzicht :: duurzaam bosbeheer

duurzaam bosbeheer

E-mailadres Afdrukken

In 2003 voerde de Vlaamse Regering criteria in voor duurzaam bosbeheer, die een inhoudelijk kwaliteitsniveau bepalen voor verantwoord bosbeheer in Vlaanderen. Het uitgebreid bosbeheerplan is het instrument bij uitstek om deze criteria te realiseren. Dit plan geeft aan waar de bosbeheerders, zowel openbaar als privé, voor de komende 20 jaar met het beheer van hun bos heen willen. In dit plan worden ook ecologische, economische en sociaal-recreatieve doelstellingen opgenomen die de boseigenaars willen bereiken en welke ingrepen daarvoor nodig zijn.  

Uitgebreid bosbeheerplan Lanaken

De gemeente Lanaken beschikt sinds 2010 over een uitgebreid bosbeheerplan. De totale bosoppervlakte in het projectgebied bedraagt ca. 650 ha. De bosbestanden kunnen naargelang de bosbeheerder in twee groepen worden verdeeld. Het beheer van de gemeentebossen, een totale oppervlakte van ca. 494 ha, wordt hoofdzakelijk uitgevoerd door de boswachters van het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) in overleg met de gemeentelijke milieudienst. De totale oppervlakte van de privébestanden in dit beheerplan bedraagt ca. 156 ha. Deze privé-eigenaars zijn aangesloten bij de Bosgroep Hoge Kempen, die voor hen een adviserende en coördinerende functie vervult m.b.t. beheeringrepen en gezamenlijke houtverkopen.

De beheermaatregelen worden jaarlijks besproken in een lokale werkgroep, waarin Natuurpunt Lanaken is vertegenwoordigd. Het beheer besteedt vooral aandacht aan duurzame houtopbrengst, een omvorming van homogene naaldhoutbossen, het herstel van boomrijke heide, het behoud van de historische eiken- en beukendreven, de aanleg van bospoelen, het beheer van bosranden (mantel-zoom) en ten slotte de toegankelijkheid van de gemeentebossen. 

  

Aan de gemeentebossen werd het FSC®-label toegekend. Dit kwaliteitslabel toont aan dat deze bossen op een verantwoorde wijze worden beheerd. Om de geloofwaardigheid van het FSC-label te verzekeren, is het belangrijk dat er een betrouwbare controle is. Enerzijds wordt nagegaan of het bosbeheer voldoet aan de FSC-principes. Maar ook de verdere handelsketen wordt gecontroleerd. Elke schakel in de handelsketen moet dus een audit ondergaan, die moet garanderen dat FSC-gelabeld hout wel degelijk afkomstig is van gecertificeerde bossen. Deze keten wordt de Chain of Custody (CoC) genoemd. De gemeentebossen hebben zo’n unieke CoC-code.

In 2015 verwierf Natuurpunt Lanaken ca. 1,5 ha bos op Lanakerheide. Het betreft een homogene naaldhoutaanplant met slechts enkele loofboomsoorten. In dit bosbestand is weinig structuur aanwezig. De omvorming van naald- naar loofbos zorgt voor een hogere soortendiversiteit en een gevarieerde bosstructuur. Ook de invasieve exoten, met name Amerikaanse vogelkers en Amerikaanse eik, worden stelselmatig bestreden. De bedoeling is om op middellange termijn het areaal uit te breiden naar 10 ha. Vanaf dan kunnen ook open plekken gecreëerd worden. Dit is van belang voor tal van planten en insecten, die afhankelijk zijn van licht en warmte.

Sensibisatie verantwoord bosbeheer

De laatste decennia vond er een schaalvergroting plaats in de bosbouw. Er worden steeds zwaardere machines (harvester, forwarder, ...) ingezet, waardoor schade aan boswegen onvermijdelijk is. Hoewel de bosexploitanten tegenwoordig alsmaar meer verplicht worden om de boswegen te herstellen, zorgen hun werkzaamheden toch vaak voor overlast. Dit leidt tot frustratie bij de andere gebruikers (fietsers, wandelaars, ruiters,…) waardoor het hedendaagse bosbeheer aan draagkracht verliest bij de lokale bevolking.

De gemeente, het ANB en Natuurpunt slaan de handen in elkaar om een aantal misverstanden over verantwoord bosbeheer uit de weg te ruimen. We organiseren namelijk in de gemeente- en domeinbossen, waar in 2017 exploitaties (dunningen) en andere werkzaamheden zullen plaatsvinden, verschillende excursies. Je krijgt dan meer uitleg over de toegepaste bosbouwkundige technieken (verjonging, groepenkap, bestrijding van exoten, QD-methode, bosrandenbeheer, ...) die de bosbeheerders hier toepassen. De data moeten nog gekozen worden (= verwacht medio januari 2017).

  

Natuurpunt Lanaken en de gemeente organiseerden in november 2015 i.s.m. Natuurpunt Educatie de cursus ‘biodiversiteit in onze bossen’. In de theorielessen maakten de cursisten kennis met alle voorkomende bostypes in Vlaanderen en hun kenmerkende soorten. Op de excursies (Pietersembos en Lanakerheide) werden de lokale bostypes verkend. Deze cursus zal in het voorjaar van 2018 opnieuw georganiseerd worden.

Netwerk van bospoelen

In het voorjaar van 2016 gaf de gemeente Lanaken het studiebureau Omniverde de opdracht om een poelenplan voor de gemeentebossen op te maken. Het gemeentelijk poelenproject beoogt een duurzaam en voldoende dicht poelennetwerk uit te werken, zodat de migratie van waterafhankelijke dier- en plantensoorten verbeterd wordt en zich duurzame populaties kunnen opbouwen. Dit netwerk moet op korte termijn leiden tot meer biodiversiteit in de gemeentebossen.

In februari 2017 werden eerst de poelen op Lanakerheide aangepakt. De Winning vzw maaide rondom de poelen de struikopslag van Amerikaanse eik en Amerikaanse vogelkers weg. Deze twee exoten groeien zeer snel en zorgen ervoor dat de poelen sterk beschaduwd worden. Eind oktober 2017 worden de poelen in de gemeentebossen van Rekem en Neerharen onder handen genomen. Deze werken dienen vijfjaarlijks herhaald te worden.

De waterretentie van de poelen wordt bepaald door de aanwezigheid van verdichte lagen in de ondergrond. Bij het uitvoeren van bepaalde werkzaamheden, zoals het verwijderen van slib en bladeren met een graafmachine, kan deze laag beschadigd worden. Dan kan de poel zelfs droogvallen. Er moet dus zeer omzichtig te werk gegaan worden bij het ruimen van de poelen. Een andere maatregel om de poelen in stand te houden, is er gewoonweg door te rijden. Natuurlijk niet tijdens het voortplantingsseizoen, maar in de periode oktober tot januari. De gemeente legt bij de bosexploitaties dan ook verplichte rijroutes op, waardoor de poelen door de zware machines opnieuw worden opengemaakt.

   

De poelen op de bospaden worden vaak door recreanten (wandelaars, MTB'ers en ruiters) als hinderlijk ervaren. De gemeente zal dit voorjaar een tiental informatieborden plaatsen om hen te informeren over de functie van de poelen en de dieren die er afhankelijk van zijn.

Om per poel de juiste beheer- en onderhoudsmaatregelen uit te voeren, wordt bij iedere poel een paaltje geplaatst met daarop het betreffende nummer. De markering is ook een handig hulpmiddel bij het uitvoeren van de monitoring door Natuurpunt Lanaken.

Laatst aangepast op zaterdag, 15 april 2017 15:46  

Kalender

Vorige maand December 2017 Volgende maand
M D W D V Z Z
week 48 1 2 3
week 49 4 5 6 7 8 9 10
week 50 11 12 13 14 15 16 17
week 51 18 19 20 21 22 23 24
week 52 25 26 27 28 29 30 31