Natuurpunt Lanaken

  • Vergroot lettergrootte
  • Standaard lettergrootte
  • Verklein lettergrootte
Home :: Overzicht :: educatieve poelen Pietersheim

educatieve poelen Pietersheim

E-mailadres Afdrukken

Het grasland rond de educatieve poelen heeft een grote botanische waarde. Op deze locatie lag vroeger een kiezelgroeve die na de exploitatie als stortplaats van huishoudelijk afval dienst deed. Bij de verbreding van het Albertkanaal, begin jaren 80 van vorige eeuw, werd de uitgegraven grond (klei en leem) gebruikt om de stortplaats af te dekken. Dankzij deze heterogene bodemsamenstelling kwam een rijke diversiteit aan planten tot stand. Hier groeien naast typische 'Kempense' soorten ook planten die eerder thuishoren in Haspengouw. 

Beheerplanning

De gemeente zag op tijd de ecologische waarde van dit klein gebied in en stelde in 2006 een beperkt beheerplan op waarin een belangrijke rol voor Natuurpunt Lanaken was weggelegd. Onze afdeling staat sindsdien in voor het beheer en de monitoring van de educatieve poelen en aangrenzend bloemrijk grasland. Het onderhoud van het knuppelpad en de vlonder is ten laste van de gemeente. 

In de periode 2007-2008 hebben we grootschalige werken uitgevoerd. De opslag van ruwe berk, zwarte els en vooral boswilg werd gekapt. Onder het wilgenstruweel had zich een dikke strooisellaag gevormd. Deze strooisellaag werd ook verwijderd omdat anders de bodem aangerijkt wordt. Een grote voedselrijkdom is vooral gunstig voor  ruigtekruiden die de typische graslandsoorten verdringen.

Het grasland wordt jaarlijks gemaaid (eind september). Het maaisel blijft 2 à 3 dagen liggen alvorens dit afgevoerd wordt. In 2013 werd het maaibeheer geëvalueerd. Door het gefaseerd maaien is er een mooie mozaïek ontstaan tussen soortenrijke graslanden en ruigten. Er werden toen 8 plantensoorten van de Rode Lijst aangetroffen, waaronder de zeldzame rietorchis en graslathyrus. Deze bedreigde soorten hebben zich dankzij het aangepaste beheer (sterk) kunnen uitbreiden. Op een aantal plekken wordt de bodem 'geschaafd'. Zo worden opnieuw optimale kiemomstandigheden gecreëerd.

         

Boswitje en bont dikkopje

Het terrein is al jaren hét ideale leefgebied voor twee zeldzame dagvlinders, nl. het boswitje en het bont dikkopje.

Het boswitje heeft een combinatie nodig van een kruidenrijke warme, zonnige vegetatie en vochtige, half beschaduwde plekken om te kunnen schuilen. Deze omstandigheden worden gevonden bij open plaatsen in bossen, langs bospaden en zonnige bosranden en ten slotte bij struwelen in bloemrijke graslanden. De vlinder legt haar eitjes op o.a. veldlathyrus en gewone rolklaver. Het boswitje vliegt in twee generaties: van eind april tot begin juni en van juli tot half augustus. 

Het bont dikkopje is een markante soort van open bossen op vochtige plaatsen, bvb. grazige vegetaties langs bosranden en bospaden. Het bont dikkopje vliegt slechts in één generatie: van half mei tot half juni. De vlinders leggen hun eitjes op pijpenstrootje en hennegras. De soort overwintert als volgroeide rups tussen samengesponnen grasbladeren. In het voorjaar vindt de verpopping plaats.

Onderhoud poelen

Een doordacht beheer en onderhoud zijn uitermate belangrijk om verlanding tegen te gaan. Het verlanden van een poel is een proces waarbij door overwoekering van planten en toevoer van organisch materiaal de poel dichtslibt. Van tijd tot tijd moeten volgende werken (gefaseerd) uitgevoerd worden: maaien van oevervegetatie, schonen en ruimen. 

Maaien is een jaarlijkse gebeurtenis. De beste periode om deze werken uit te voeren is eind september. In deze periode zijn bijna geen amfibieën meer aanwezig in de poel. Voor de dieren die er wel nog zitten, is de temperatuur hoog genoeg om zich alsnog te verplaatsen. Planten die de poel domineren (riet, grote lisdodde) maaien we onder het waterniveau. Zo lopen de holle stengels vol water waardoor de planten afsterven. In de poelen werden ook exotische vijverplanten zoals snoekkruid, gele maskerbloem en grote waternavel verwijderd.

Onder schonen verstaan we het verwijderen van drijvende en ondergedoken waterplanten en organisch materiaal. Dit is nodig om woekering te vermijden. Schonen gebeurt in dezelfde periode als het maaien (eind september) en doen we manueel. Een heel karwei! De poelen worden niet in één beurt geschoond, maar maximaal twee derde van de waterplanten worden verwijderd.

  

Een drastische maatregel is ruimen. Dit is het wegnemen van de sliblaag op de bodem. Slib is een bezinksellaag van organisch materiaal dat door kleine organismen gedeeltelijk of geheel is afgebroken. Het slib wordt best om de 8 à 10 jaar weggehaald. Het is eigenlijk pas écht nodig als de poel te ondiep is geworden. In september 2014 werd de zuidelijke poel volledig geruimd. Het weghalen van de sliblaag gebeurde machinaal (kraanbak). Eind augustus 2018 wordt de andere poel onder handen genomen.

Samenwerking met ANB

Het aangrenzend opgespoten terrein, dat beheerd wordt door het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB), is sterk onderhevig aan verbossing. In samenspraak met de lokale boswachter werd afgesproken om op deze gronden naar een herstel van een mozaïek van 80% schraal grasland en 20% struweel met kleine boomgroepen te streven. 

Om deze beheerdoelstelling te realiseren, zal een deel van de aanplanting (elsbes, ratelpopulier, wilde peer, tamme kastanje, ...) en de spontane opslag in een zone ten noorden van de Asbeek verwijderd worden. Deze werken worden in de zomer van 2018 uitgevoerd. Vervolgens zal er een gefaseerd maaibeheer ingesteld worden. Daarnaast voorziet men mantel-zoomovergangen naar de aanliggende bossen. Wanneer de graslanden voldoende verschraald zijn, kan men op korte termijn overgaan naar extensieve begrazing met schapen.

Laatst aangepast op vrijdag, 09 maart 2018 20:14  

Kalender

Vorige maand April 2018 Volgende maand
M D W D V Z Z
week 13 1
week 14 2 3 4 5 6 7 8
week 15 9 10 11 12 13 14 15
week 16 16 17 18 19 20 21 22
week 17 23 24 25 26 27 28 29
week 18 30