Natuurpunt Lanaken

  • Vergroot lettergrootte
  • Standaard lettergrootte
  • Verklein lettergrootte
Home :: Overzicht :: educatieve poelen Pietersheim

educatieve poelen Pietersheim

E-mailadres Afdrukken

Het grasland rond de educatieve poelen heeft een grote botanische waarde, maar is ook van belang voor een aantal bedreigde dagvlinders. Op deze locatie lag vroeger een kiezelgroeve die na de exploitatie als stortplaats van huishoudelijk afval dienst deed. Bij de verbreding van het Albertkanaal, begin jaren 80 van vorige eeuw, werd de uitgegraven grond (klei en leem) gebruikt om de stortplaats af te dekken. Dankzij deze heterogene bodemsamenstelling kwam een rijke diversiteit aan planten tot stand. Hier groeien naast typische 'Kempense' soorten ook planten die eerder thuishoren in Haspengouw. 

Beheerplanning

De gemeente zag op tijd de ecologische waarde van dit klein gebied in en stelde in 2006 een beperkt beheerplan op waarin een belangrijke rol voor Natuurpunt Lanaken was weggelegd. Er werd een beheerovereenkomst afgesloten. We beheren nu al 10 jaar de educatieve poelen en aangrenzende bloemrijke graslanden. Het onderhoud van het knuppelpad en de vlonder is ten laste van de gemeente. 

In de periode 2007-2008 hebben we grootschalige werken uitgevoerd. De opslag van Ruwe berk, Zwarte els en vooral Boswilg werd verwijderd. Onder het wilgenstruweel had zich een dikke strooisellaag gevormd. Deze strooisellaag werd ook verwijderd, omdat men anders een sterke aanrijking van nutriënten creëert. Een grote voedselrijkdom is vooral gunstig voor  ruigtekruiden die de typische graslandsoorten verdringen. Sinds 2009 werd een jaarlijks maairegime (begin oktober) met afvoer van het maaisel ingesteld.

In 2013 werd het maaibeheer geëvalueerd. Door het gefaseerd maaien is er een mooie mozaïek ontstaan tussen soortenrijke graslanden en ruigten. Er werden toen 165 plantensoorten aangetroffen waaronder de zeldzame Graslathyrus. Deze bedreigde soort kan zich hier dankzij een aangepast beheer nog steeds handhaven. Op een aantal plekken wordt de bodem 'geschaafd'. Zo worden opnieuw optimale kiemomstandigheden gecreëerd.

         

Boswitje en Bont dikkopje

Het terrein is al jaren hét ideale leefgebied voor twee zeldzame dagvlinders, nl. het Boswitje en het Bont dikkopje. Het Boswitje heeft een combinatie nodig van een kruidenrijke warme, zonnige vegetatie en vochtige, half beschaduwde plekken om te kunnen schuilen. Deze omstandigheden worden gevonden bij open plaatsen in bossen, langs bospaden en zonnige bosranden en ten slotte bij struwelen in bloemrijke graslanden. De vlinder legt haar eitjes op o.a. Veldlathyrus en Gewone rolklaver. Het Boswitje vliegt in twee generaties: van eind april tot begin juni en van juli tot half augustus. 

Het Bont dikkopje is een markante soort van open bossen op vochtige plaatsen, bvb. grazige vegetaties langs bosranden en bospaden. Het Bont dikkopje vliegt slechts in één generatie: van half mei tot half juni. De vlinders leggen hun eitjes op Pijpenstrootje en Hennegras. De soort overwintert als volgroeide rups tussen samengesponnen grasbladeren. In het voorjaar vindt de verpopping plaats.

Onderhoud poelen

Een doordacht beheer en onderhoud zijn uitermate belangrijk om verlanding tegen te gaan. Het verlanden van een poel is een proces waarbij door overwoekering van planten en toevoer van organisch materiaal de poel dichtslibt. Van tijd tot tijd moeten volgende werken (gefaseerd) uitgevoerd worden: maaien van oevervegetatie, schonen en ruimen. 

Maaien is een jaarlijkse gebeurtenis. De beste periode om deze werken uit te voeren is eind september. In deze periode zijn bijna geen amfibieën meer aanwezig in de poel. Voor de dieren die er wel nog zitten, is de temperatuur hoog genoeg om zich alsnog te verplaatsen. Planten die de poel domineren (Riet, Grote lisdodde) maaien we onder het waterniveau. Zo lopen de holle stengels vol water waardoor de planten afsterven. In de poelen werden ook exotische vijverplanten zoals Snoekkruid, Gele maskerbloem en Grote waternavel verwijderd.

Onder schonen verstaan we het verwijderen van drijvende en ondergedoken waterplanten en organisch materiaal. Dit is nodig om woekering te vermijden. Schonen gebeurt in dezelfde periode als het maaien (eind september) en doen we manueel. Een heel karwei! De poelen worden niet in één beurt geschoond, maar maximaal twee derde van de waterplanten worden verwijderd.

  

Een drastische maatregel is ruimen. Dit is het wegnemen van de sliblaag op de bodem. Slib is een bezinksellaag van organisch materiaal dat door kleine organismen gedeeltelijk of geheel is afgebroken. Het slib wordt best om de 8 à 10 jaar weggehaald. Het is eigenlijk pas écht nodig als de poel te ondiep is geworden. In september 2014 werd één poel volledig geruimd. Het weghalen van de sliblaag gebeurde machinaal (kraanbak). Het opgeschepte materiaal werd ter plaatse gedeponeerd. 

Samenwerking met ANB

Het aangrenzend opgespoten terrein, dat beheerd wordt door het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB), is sterk onderhevig aan verbossing. In samenspraak met het gemeentebestuur en het ANB werd afgesproken om op deze gronden naar een herstel van een mozaïek van 80% schraal grasland en 20% struweel te streven. 

Om deze beheerdoelstelling te realiseren, zal een deel van de aanplanting (Elsbes, Ratelpopulier, Tamme kastanje, ...) en de spontane opslag in een zone ten noorden van de Asbeek verwijderd worden. Vervolgens wordt een maaibeheer ingesteld. Daarnaast voorziet men mantel-zoomovergangen naar de aanliggende bossen. Wanneer de graslanden voldoende verschraald zijn, kan men op korte termijn overgaan naar extensieve begrazing met schapen.

Laatst aangepast op woensdag, 16 november 2016 20:23  

Kalender

Vorige maand December 2017 Volgende maand
M D W D V Z Z
week 48 1 2 3
week 49 4 5 6 7 8 9 10
week 50 11 12 13 14 15 16 17
week 51 18 19 20 21 22 23 24
week 52 25 26 27 28 29 30 31